Mỗi hai năm, học sinh từ Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội đến Nam Phi để trải nghiệm một chuyến đi hoang dã. Trong độ tuổi từ 14 đến 17, hầu hết những học sinh này sống ở những thành phố hoàn toàn tách biệt với thế giới tự nhiên.
Tổ chức Wilderness Foundation Africa, hợp tác với tổ chức Peace Parks, tổ chức Olsen Animal Trust và học viện Âm nhạc & Biểu diễn SOUL, đã phát động chiến dịch giảm nhu cầu sừng tê giác vào năm 2014 để nghiên cứu, phát triển và thực hiện một chương trình nâng cao nhận thức và tương tác với giới trẻ nhằm giảm việc sử dụng sừng tê giác ở Việt Nam. Matthew Norval, giám đốc điều hành tổ chức Wilderness Foundation Africa cho biết, “nhu cầu mua bán sừng tê giác ở Việt Nam là một trong những động lực chính thúc đẩy nạn săn giết tê giác ở Nam Phi. Ban đầu, chúng tôi làm việc với các cơ quan Nam Phi để phát triển các chiến dịch nâng cao nhận thức và tuyên truyền thông điệp này tại Việt Nam. Tuy nhiên, chúng tôi nhanh chóng nhận ra rằng vì việc sử dụng các sản phẩm từ động vật hoang dã bắt nguồn từ những tín ngưỡng gắn kết với nền văn hóa, nên chúng tôi cần làm việc với người Việt Nam để phát triển các giải pháp phù hợp nhất.”
Chiến dịch hợp tác với 11 trường quốc tế ở Thành phố Hồ Chí Minh và 3 trường ở Hà Nội, để mỗi hai năm tổ chức một cuộc thi, trong đó những người tham gia có thể thắng giải và giành được một chuyến đi Nam Phi để trải nghiệm một vùng hoang dã mộc mạc. Mục đích của chuyến đi là nâng cao nhận thức, cách nhìn, sự đồng cảm và hiểu biết của các học sinh, để các em có thể trở về Việt Nam với tư cách là những đại sứ có hiểu biết về việc bảo tồn và bảo vệ tê giác. Đồng thời, chuyến đi khuyến khích các em lên tiếng và khuyên bảo những người sử dụng các sản phẩm được làm từ sừng tê giác, và giao lưu với các chuyên gia bảo tồn đang nỗ lực ngăn chặn nạn việc buôn bán trái phép các sản phẩm có thành phần động vật hoang dã.
Năm nay, học sinh cấp 1 cũng có cơ hội tham gia cuộc thi của chiến dịch bằng cách viết một bài thơ hoặc một bức tranh để kêu gọi mọi người ngưng sử dụng sừng tê giác. Ngoài ra, học sinh cấp 2 có cơ hội viết một bài luận trình bày một kế hoạch giúp khuyến khích mọi người ngưng sử dụng sừng tê giác. “Khi bước vào cuộc thi, em không hề nghĩ rằng em có cơ hội thắng giải. Chính nhờ bố em thúc đẩy mà em mới chấp nhận cơ hội để đời này. Em rất hạnh phúc vì đã làm thế!” Trần Thy Uyên My, học sinh trường Quốc tế Á Châu, Hà Nội cho biết.
Các em bắt đầu chuyến đi bộ kéo dài 5 ngày trong Công viên Hluhluwe-iMfolozi ở tỉnh KwaZulu-Natal của Nam Phi. Khi các em bước vào khu hoang dã, các em không được mang theo bất kỳ công nghệ nào. My nói, “Các bạn đều cảm thấy khó chịu về việc đi năm ngày không có điện thoại hay quyền truy cập Internet!”
Ian Read, một hướng dẫn viên của Trường Lãnh đạo hoang dã, nói anh rất vui khi thấy các em kết nối với môi trường tự nhiên. “Nhìn các em trong chuyến đi tách khỏi cuộc sống hiện đại để kết nối với thế giới tự nhiên xa lạ, khác hẳn với nơi mà các em lớn lên làm tôi rất vui.”
Khi trở về từ chuyến đi tham quan hoang dã, các học sinh đã tham gia một workshop kéo dài hai ngày để khám phá cách thực hiện nhiệm vụ làm đại sứ cho tê giác. Một bài thuyết trình xúc động của Tiến sĩ William Fowlds, một bác sĩ thú y động vật hoang dã đã cho các em thấy mặt thực tế của nạn săn giết tê giác, nhất là hành động sát sinh tê giác và niềm đam mê của những người đang cố gắng bảo tồn chúng. “Những tội phạm này không phải lỗi của các em. Các em nên nắm lấy những kinh nghiệm đẹp của các em trong chuyến đi tham quan hoang dã để thúc đẩy các em chiến đấu để giữ lấy vẻ đẹp ấy.” Ông Read nói.
Vào buổi sáng cuối cùng của các em trong chuyến đi, các em có cơ hội trình bày ý tưởng bảo vệ tê giác cho mọi người. Ông Norval thúc đẩy các em có những ý tưởng lớn và nhắc nhở các em về trách nhiệm của các em trong những ý tưởng đó. Các em đã đưa ra một số ý tưởng khá thú vị, từ việc tham gia các buổi hòa nhạc lớn, làm việc với các nhà thờ, nhà chùa, hay mở các chiến dịch trên mạng xã hội cho những người cùng trang lứa. Giới trẻ Việt Nam vô cùng quan trọng trong chiến dịch, và các đại sứ trẻ của chiến dịch sẽ được tổ chức hỗ trợ để theo đuổi một số ý tưởng để lan truyền thông điệp bảo vệ tê giác trong trường học và cộng đồng của các em.
Đáng chú ý nhất là sự nhiệt tình của các em trong việc cứu tê giác. “Việc săn giết tê giác đang phá hủy trái đất và con người. Bảo tồn tê giác là trách nhiệm của mọi người. Chúng ta phải hành động ngay để cứu tê giác,” Lê Dương Minh Hà.
